Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը եւ Գերագոյն հոգեւոր խորհրդի հոգեւորական անդամները ենթակայ են արդարացման՝ արարքի քրէական հակաիրաւականութիւնը կամ վերագրուող փաստական հանգամանքներն ապացուցուած չլինելու հիմքով։ Նման յայտարարութիւն են տարածել իրաւաբանական գիտութիւնների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՀՀ վաստակաւոր իրաւաբան Արթուր Ղամբարեանը, իրաւաբանական գիտութիւնների թեկնածուներ Զօրայր Յարութիւնեանը, Արտակ Ղազարեանը, Ռուս-Հայկական համալսարանի քրէական իրաւունքի եւ դատավարութեան ամբիոնի հայցորդ Գրիգոր Չապանեանը։
«Հաշուի առնելով Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի եւ Գերագոյն հոգեւոր խորհրդի հոգեւորական անդամների նկատմամբ յարուցուած քրէական հետապնդման հանրային մեծ հնչեղութիւնը, ինչպէս նաեւ դրա բացառիկ պատմական նշանակութիւնը հայ ժողովրդի եւ Հայաստանեայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու համար, մի խումբ դատավարագէտների նախաձեռնութեամբ կազմել եւ Վեհափառին ու Դատաւորին ենք ներկայացրել սոյն գործով Amicus Curiae եզրակացութիւն։
Եզրակացութիւնը պատրաստուել է բացառապէս իրաւական վերլուծութեան հիման վրայ՝ զերծ քաղաքական կամ այլ գնահատականներից, եւ ուղղուած է արդարադատութեան իրականացմանը նպաստելուն։
Հիմնական թեզերը.
- «Կարգալոյծ անել» արարքը զուրկ է քրէաիրաւական հակաիրաւականութիւնից։ Այն կարգաւորւում է բացառապէս եկեղեցական կանոնական իրաւունքով եւ գտնւում է պետական պոզիտիւ իրաւունքի կարգաւորման առարկայից դուրս։
- Կարգալոյծ անելու համար Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի եւ միւս հոգեւորականների նկատմամբ քրէական հետապնդում յարուցելը համարւում է Եկեղեցու ներքին գործերին քրէաիրաւական միջամտութիւն եւ խախտում է Սահմանադրութեամբ ու միջազգային իրաւունքով երաշխաւորուած պետութեան եւ Եկեղեցու անջատուածութեան սկզբունքը, ինչպէս նաեւ կրօնական կազմակերպութեան ինքնավարութիւնը (ՀՀ Սահմանադրութեան 17-րդ, 41-րդ յօդուածներ, ՄԻԵԿ 9-րդ յօդուած, ՄԻԵԴ-ի նախադէպային իրաւունք, Վենետիկի յանձնաժողովի դիրքորոշումներ)։
- Գերագոյն հոգեւոր խորհրդի հոգեւորական անդամներին մեղսագրուող արարքում բացակայում է յանցակազմի օբյեկտիւ կողմը (կոնկրետ արարքը)։ Նրանք ներկայացրել են կարգալոյծ անելու վերաբերեալ առաջարկութիւն, որը վերջնական որոշում չէ։
- Այս գործով հետապնդում յարուցելով՝ խախտուել է իրաւական որոշակիութեան եւ կանխատեսելիութեան պահանջը։ Հայցի ապահովման միջոց կիրառելու մասին դատական ակտում «կարգալոյծ անելն» ուղղակիօրէն արգելուած չի եղել, եւ դա հնարաւոր չէր դուրս բերել դատական ակտը intra legem analogia կանոնով մեկնաբանելու միջոցով, ուստի քրէական պատասխանատուութեան սահմանները որոշակի են դարձել միայն հետագայում, ինչը հակասում է քրէական օրէնքի որոշակիութեան եւ օրինականութեան սկզբունքներին։
- Այլընտրանքային փաստարկ. նոյնիսկ ձեւական յանցակազմի առկայութեան դէպքում սոյն գործով անձանց մեղսագրուող արարքը նուազ վտանգաւոր է (ՀՀ ՔրՕ 16-րդ յօդուածի 2-րդ մաս)։ Արման Սարոյեանը կարգալոյծ հռչակուելուց յետոյ փաստացի շարունակել է իր գործունէութիւնը որպէս թեմի առաջնորդ՝ կրելով եպիսկոպոսական սքեմ եւ նստելով առաջնորդի աշխատասենեակում։ Աւելին, պետութիւնն ինքն է շարունակել նրան ճանաչել որպէս Եկեղեցու բարձրաստիճան ներկայացուցիչ. ՀՀ վարչապետի N 251-Ա որոշմամբ Արման (Տ. Գէորգ եպիսկոպոս) Սարոյեանն ընդգրկուել է ներման հարցերի քննարկման խորհրդակցական յանձնաժողովի կազմում՝ որպէս Հայաստանեայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու ներկայացուցիչ։ Այս հանգամանքը միանշանակ վկայում է, որ արարքը չի խոչընդոտել արդարադատութեան բնականոն գործունէութեանը եւ, հետեւաբար, համաչափութեան սահմանադրական սկզբունքի տեսանկիւնից այն չի կարող հանդիսանալ քրէական պատասխանատուութեան հիմք։
ԵԶՐԱՀԱՆԳՈՒՄԸ
Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը եւ Գերագոյն հոգեւոր խորհրդի հոգեւորական անդամները ենթակայ են արդարացման՝ արարքի քրէական հակաիրաւականութիւնը կամ վերագրուող փաստական հանգամանքներն ապացուցուած չլինելու հիմքով։
Արթուր Ղամբարեան
իրաւաբանական գիտութիւնների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՀՀ վաստակաւոր իրաւաբան
Արտակ Ղազարեան
իրաւաբանական գիտութիւնների թեկնածու
Զօրայր Յարութիւնեան
իրաւաբանական գիտութիւնների թեկնածու
Գրիգոր Չապանեան
Ռուս-Հայկական համալսարանի քրէական իրաւունքի եւ դատավարութեան ամբիոնի հայցորդ»։
