Կազմաքանդուող հասարակութիւնը մեր այսօրուայ ամենասուր մարտահրաւէրն է։ Այս մասին իր ֆէյսբուքեան էջում գրառում է կատարել «Այլընտրանքային նախագծեր» խմբի անդամ Վահէ Յովհաննիսեանը։
«Մենք ապրում ենք մի միջավայրում, որտեղ որեւէ ռացիոնալ խօսք, որեւէ տագնապ, որեւէ նախազգուշացում, որեւէ կենսական վտանգ հանրութեանը չի հետաքրքրում։
Մենք սխալւում ենք՝ հանրային տրամադրութիւնները գնահատելիս։ Հասարակութեան մի զգալի մասը Շաքիին նայում է որպէս կինօ, խորհրդարանում կատարուողին՝ որպէս ուրիշի կինօ, Եկեղեցու դէմ արշաւին՝ որպէս Եկեղեցու կինօ, բանակում մահերին՝ զինուոր ունեցող ընտանիքների կինօ, Սահմանադրութեան թեմային՝ որպէս շատ հեռու կինօ։ Ձեւաւորւում է դեգրադանտ հանրային տրամադրութիւն, ըստ որի՝ այդ ամէնը ընդդիմութիւն-իշխանութիւն յարաբերութիւնների խնդիրն է։
Վերջում ձեւաւորուելու է հաւաքական տրամադրութիւն. «Դրանք Հայաստանի խնդիրներն են, մեզ ի՞նչ»։ Սա հաւաքական փախուստ է իրականութիւնից։ Ինքնարդարացման հազար պատճառ կարելի է յօրինել ու հաւատալ՝ մի կողմ քաշուելու, քաղաքացի չլինելու համար։
Բոլորը մի փրկիչ ձեւակերպում են գտել, թէ՝ բժիշկը, երաժիշտը, պետական ծառայողը, ուսուցիչը, նկարիչը, գործարարը «քաղաքականութեամբ չի զբաղուի»։ Այնինչ ընդամէնը մի բան է մարդուց ակնկալւում՝ լինել քաղաքացի։ Հայաստանում կարծիք չունենալն ու չվիրաւորուելը կոչւում է «քաղաքականութեամբ չզբաղուել»։
Առանց քաշուելու պէտք է ասել. մեր հասարակութիւնը չի վիրաւորւում։ Ոչ մի բանից արժանապատուութիւնը չի խոցւում, ընդհանուրի զգացում չունի։ Կազմաքանդուող հասարակութիւնը մեր այսօրուայ ամենասուր մարտահրաւէրն է։
Փոխել է պէտք միջավայրը։
Այս միջավայրում քաղաքական գործունէութիւնը եւ քաղաքական հաշուարկները չեն գործում։ Փոխել է պէտք միջավայրը։ Հայաստանում խոշոր հանրային նախագծերի անհրաժեշտութիւն կայ, պէտք է բանականութիւնը եւ բարոյականութիւնը վերադարձնել հանրային կեանք։ Հակառակ դէպքում միշտ շատ հեշտ է լինելու ասել. «Մեր ձեռը ի՞նչ կայ, մենք ո՞վ ենք, սա մեր պրոբլեմը չէ», եւ կատարուողին նայել որպէս ֆիլմ։ Նման ֆիլմերը սովորաբար տխուր վերջաբան են ունենում բոլորի համար։
Բանականութեան եւ բարոյականութեան դեֆիցիտի պայմաններում շատ հեշտ է, որպէս ինքնարդարացում, այլ տեղ մեղաւորներ փնտրել, անջատել ուղեղներն ու համակերպուել ամէն այլանդակութեան կամ համաձայնել ամէն ստորութեան։
Մենք կազմաքանդուող հասարակութիւն ենք։ Քաղաքական եւ հանրային առաջնորդութեան հիմնական խնդիրն այս պահին միջավայրի փոփոխութիւնն է։ Չարուի սա՝ ոչ մի բան արդիւնք չի տալու։ Չի կարելի ինքնակամ մտնել փակուղի՝ խորհրդարանական աշխատանք, թէ փողոցային պայքար։ Երկուսն էլ, ամէն ինչն էլ զրոյական արդիւնք են տալու, եթէ միջավայրը չփոխուի։
Միջավայրը չփոխուի՝ ամենուր «կատարուելու է» միայն բողոքը, բոլորը բոլորից դժգոհելու են՝ ընդդիմութեան տարբեր թեւերը՝ իրարից, ընդդիմութիւնը՝ իշխանութիւնից, իշխանութիւնը՝ ընդդիմութիւնից, բայց պետութեան զարգացման համար ոչ մի արդիւնք չի ստեղծուելու։
Պարզ ասած, եթէ հասարակութիւնը դուրս չգայ իր վիրտուալ «ինքնապաշտպանական կինոթատրոնից», եթէ մարդկանց չհամոզենք, որ կատարուողը ֆիլմ չէ, այլ՝ ներկայ եւ ապագայ ճակատագրերի, պատմական որոշումների փուլ, մենք ոչ մի յաջողութիւն չենք ունենալու։
Միջավայրի փոփոխութիւնը կը բերի երկրում ագրեսիայի նուազմանը, եւ հակընդդէմ էլիտաների՝ իրար ոչնչացնելու ձգտումը կը վերափոխուի իրար լսելու եւ համակեցութեանը նպաստող այլ քայլերի։ Հակառակ պարագայում այս վիճակից դրական ելք չի երեւում, երբ հասարակութեան ճնշող մեծամասնութիւնն անհաղորդ է իր երկրին, իսկ հանրային ակտիւը, ճնշող մեծամասնութեամբ, լայքահաւաքութեամբ է զբաղուած։ Կան հարցեր, որոնք բոլորից պահանջում են զսպուածութիւն, իսկ առաջիկայում նման հարցերն անխուսափելիօրէն շատանալու են»,– նշուած է գրառման մէջ։
