Վահէ Յովհաննիսեան
Այլընտրանքային նախագծեր խումբ
Ուշադրութիւն դարձրէք. մեր քաղաքական մտքի, մեր բոլոր հարցերի առանցքում «ԵՐԲ» հարցն է։ Երբ մի բան կը փոխուի, երբ կը գան նոր դէմքեր, երբ կը ստորագրուի խաղաղութեան պայմանագիրը, երբ բանտերից դուրս կը գան մարդիկ, երբ կը յանձնուի «Քեարքին», երբ կը լինի «ապոկալիպտիկ» տնտեսական զարգացումը, երբ կը լինի սահմանադրութիւնը, եւ այսպէս բազմաթիւ «ԵՐԲԵՐ»։
Բայց «ԵՐԲ»ը լուծումներ չի առաջարկում, չի ենթադրում։ Հէնց սա է մեծ մասամբ պայմանաւորում զանգուածային ապատիան. «Փակուենք մեր մէջ, տեսնենք ԵՐԲ ինչ-որ բան կը լինի»։
Գործող իշխանութիւնը չորով ասում է՝ ունեմ մանդատ, ինչ ուզեմ կ’անեմ, եւ յստակ գիտի՝ ինչ է անելու, ինչու, եւ ինչ հերթականութեամբ։ Եթէ սրա այլընտրանքը լինի «երբ լինի՝ կը պայքարենք» մտածողութիւնը՝ դա հաստատ չի բերի արդիւնքի։
Մենք ունենք յստակ պրոբլեմ՝ դրուագային մտածողութեան եւ դրուագային գործունէութեան։ «Երբ»ի մարտավարութիւնը եւ դրուագային գործունէութիւնը ամենաձեռնտու միջավայրն է իշխանութեան համար։ Ամէն անգամ, կոնկրէտ դրուագում, այն սպառնալու է նոր պատերազմով, ու վախեցած հասարակութեան հանդէպ հերթական քարոզչական գրոհը կիրառի։
Պէտք է հասկանալ՝ ինչո՞ւ ենք մենք յայտնուել «երբ»ի եւ դրուագային գործունէութեան սցենարում, եւ ամենակարեւորը՝ ինչպէս դուրս գալ այդտեղից։ Անհրաժեշտ են նոր կոնսոլիդացնող աշխատանքային ձեւաչափեր։ Ոչինչ չի խանգարում, որպէսզի ընդդիմադիր դաշտում ստեղծուի աշխատանքային այնպիսի ձեւաչափ, որտեղ կը լինի մեծ մասնակցելիութիւն եւ աշխատանքի լայն դաշտ, որտեղ «երբ»ը կը փոխարինուի այլ կարեւոր հարցադրումներով։ Որտեղ իրեն յարմար «երբ»ը կ’որոշի հէնց հասարակութիւնը։ Սրա համար պէտք է կամք եւ խնդրի գիտակցում։
Անշուշտ, շատ բարդ փուլում ենք, անշուշտ, մեզ սպասում են շատ բարդ զարգացումներ։ Պէտք է փոխուի հայկական ժամացոյցի տրամաբանութիւնը։ Մենք պիտի դադարենք պարզապէս սպասել, թէ ե’րբ կը լինի ինչ-որ հերթական վատ բանը։ Լուծումները պէտք է գտնել այլ հարցադրումների մէջ՝ ինչպէ՞ս անել, որ դա չլինի, ի՞նչ անել, ինչպիսի՞ լուծումներ կան, եւ այլն։
Եւ այստեղ շատ կարեւոր է սկսել ներհանրային, միջընտրազանգուածային երկխօսութիւն։ Մենք իրաւունք չունենք հասարակութեան պառակտուած մասերին պիտակաւորել եւ մէկս միւսին «դուրս գրել»։ Այո, վիճակը շատ մտահոգիչ է, ինչ-որ տեղ՝ յուսահատեցնող, բայց հանրային առկայ պատկերին պէտք է վերաբերուել որպէս բարդ իրողութեան։ Ի վերջոյ, կայ փաստ՝ սուր բարիկադաւորուած գրեթէ հաւասար ընտրազանգուածներ։ Չխաբենք իրար պաթոսով։ Փաստը սա է։ Այս պահին իսկական, պատմական լիդերութիւնը դա է՝ նախաձեռնել միջընտրազանգուածային երկխօսութիւն, սա է առողջացման միակ ռեսուրսը։ Սա կը բերի հարցադրումների փոփոխութեանը։ Մենք բոլորս նոյն հեռանկարի, նոյն երկրի հասարակութիւնն ենք։
