Հայաստանում ԱՄՆ նախկին դեսպան Ջոն Էվանսի գրառումը, որը նա թողել է փորձագէտ Թոմաս դէ Վաալի յօդուածի տակ.
«Օգօստոսեան հանդիպումը Սպիտակ տանը իսկապէս ցուցադրական էր՝ առանց պատշաճ նախապատրաստութեան։ Հայաստանը փշրեցին՝ վրայով բուլդոզերով անցնելով, եւ փառաբանուած համաձայնագիրը դեռեւս ստորագրուած չէ։ Հայ գերիները դեռեւս պահւում են Բաքւում, իսկ Ղարաբաղից հայ փախստականները գործնականում լքուած են։ Այն, ինչ մենք հիմա ունենք, այն է, ինչ ստանում ենք, երբ դիւանագիտութիւնը ձախողւում է, եւ սկսւում է պատերազմ։
Սա յաղթողների թելադրած համաձայնութիւնն է, որը պարտադրուել է մի «զօռբայի» կողմից, ով չէր կարողանում ճիշտ արտասանել «Ադրբեջան» բառը եւ կարծում էր, որ միւս երկիրը կարող է լինել «Ալբանիայ»։ Կներեք, որ ստիպուած եմ ասել այս ամէնը»։
Ջոն Էվանսը (John Marshall Evans) եղել է Միացեալ Նահանգների դեսպանը Հայաստանում 2004–2006 թթ. սակայն իր պաշտօնը չաւարտեց ամբողջ սպասուող շրջանը (3 տարի) եւ հեռացաւ 2006-ի սեպտեմբերին։ Ըստ բազմամի աղբիւրների իր հեռացումը, կապուած էր 1915թ. հայկական ցեղասպանութեան մասին իր բացայայտ յայտարարութեան հետ։
2005թ. Փետրուարին Վաշինգթօնում՝ հայ-ամերիկեան համայնքի միջոցառման ժամանակ, Էվանսը յստակ յայտարարել է, որ “Հայկական ցեղասպանութիւնն առաջին ցեղասպանութիւնն է 20-րդ դարում,” ինչը հակասում էր այդ ժամանակուայ պաշտօնական ԱՄՆ արտաքին քաղաքականութեանը։ ԱՄՆ իշխանութիւնները տարիներ շարունակ չեն ճանաչել և չեն օգտագործել Ցեղասպանութիւն տէրմինը՝ մեծ հաշուով յարմարեցնելով Թուրքիայի յարաբերութիւններին։
Նրա այդ յայտարարութիւնից յետոյ պէտքարտուղարութիւնն ստիպեց նրան պաշտօնապէս յստակեցնել եւ մեղմել իր խօսքով՝ ասել, որ դա իր անձնական յայտարարութիւնն է, ոչ թէ ԱՄՆ կառավարութեան դիրքորոշումը։
Նախարարութիւնը, ինչպէս նաեւ թուրքական կառավարութիւնն ու որոշ ամերիկացի պաշտօնեաներ դժգոհութիւն յայտնեցին այն բանի պատճառով, որ նա վճռականօրէն օգտագործեց «ցեղասպանութիւն» տէրմինը՝ չհամապատասխանելով պաշտօնական քաղաքականութեանը։ Դա համարւում է գլխաւոր պատճառը, որ նրա մանդատը կարճ տեւեց եւ նրան զգուշացմամբ կամ ակնյայտ ճնշմամբ վերադարձրեցին/հեռացրին իր պաշտօնից։
Արդիւնքում, նա առաջ է քաշուել վաղաժամ հեռացման/փոխարինման տակ, չնայած պաշտօնական աղբիւրները յայտարարել են, որ Վաշինգտօնն պատճառ չի տրամադրել՝ կապուած իր մամլոյ արտայայտութիւնների հետ։
Էվանս ինքն ասել է, որ չի զղջում ցեղասպանութիւնն օգտագործած իր խօսքից։ Նա նշել է, որ գիտակցում էր, որ դա կարող է բացասական հետեւանքներ ունենալ նրա համար, բայց չի հրաժարուել ճշմարտութիւնից։
