Ադրբեջանի ԱԳՆ արձագանքին պատասխանը կը հաղորդուի դիւանագիտական խողովակներով։ Այս մասին յայտարարել է Ռուսաստանի ԱԳՆ մամուլի խօսնակ Մարիա Զախարովան՝ մեկնաբանելով Բաքուի յայտարարութիւնը Վլադիմիր Պուտինի եւ Նիկոլ Փաշինեանի հանդիպման ժամանակ Լեռնային Ղարաբաղի քննարկման վերաբերեալ։
Յիշեցնենք, որ ապրիլի 1-ին Փաշինեանի հետ հանդիպմանը Վլադիմիր Պուտինը յայտարարել է. «Մինչ օրս ամենազգայուն հարցը Ղարաբաղին վերաբերող ամէն ինչն է»։
Միեւնոյն ժամանակ, Նիկոլ Փաշինեանը հանդիպման ժամանակ յայտարարել է, որ Հայաստանի կառավարութիւնը ցանկանում է փակել Ղարաբաղի հարցը։
Պուտինի յայտարարութիւնը ընկալուել է որպէս ապացոյց այն բանի, որ Ռուսաստանը չի համարում հարցը փակուած, չնայած ԱԳՆ փորձեց հակառակը ապացուցող փաստարկներ գտնել։
«2022 թուականի հոկտեմբերի 6-ին Պրահայում ԵՄ-ի կողմից հովանաւորուող գագաթնաժողովից յետոյ ընդունուած համատեղ յայտարարութեան մէջ արձանագրուել է Հայաստանի եւ Ադրբեջանի կողմից միմեանց տարածքային ամբողջականութեան ճանաչումը՝ համաձայն ՄԱԿ-ի կանոնադրութեան եւ 1991 թուականի Ալմաթիի հռչակագրի», – յայտարարել է Ռուսաստանի ԱԳՆ խօսնակը։
Զախարովան, սակայն, մոռացաւ նշել, որ Ռուսաստանը 2014 թուականից ի վեր ինքն է խափանում Ալմայ-Աթայի հռչակագիրը՝ օկուպացնելով Ուկրաինայի տարածքի մի մասը։ Մոսկուան բարոյական իրաւունք չունի պնդելու խորհրդային սահմանները, որոնք չի ճանաչում եւ փոխել է սեփական Սահմանադրութեամբ։
«Լեռնային Ղարաբաղի կարգաւորման փակումը պաշտօնականացուել է Մոսկուայի կողմից աջակցուող ԵԱՀԿ որոշմամբ՝ 2025 թուականի դեկտեմբերի 1-ից ուժի մէջ մտնող Մինսկի գործընթացի ինստիտուտները լուծարելու վերաբերեալ», – ասաց նա։
Միեւնոյն ժամանակ, ըստ Զախարովայի, կողմերը դեռ պէտք է լուծեն մի շարք հարցեր՝ յարաբերութիւնները անշրջելի դարձնելու համար, այդ թւում՝ խաղաղութեան պայմանագրի ստորագրում, տրանսպորտային եւ տնտեսական կապերի վերականգնում, սահմանազատում եւ սահմանազատում։
Այլ կերպ ասած, չնայած Ալմայ-Աթայի հռչակագրին, Մինսկի խմբի լուծարմանը եւ Փաշինեանի կողմից ճանաչմանը, Ղարաբաղի հարցը մնում է չլուծուած՝ մինչեւ «խաղաղութեան պայմանագրի» ստորագրումը։
Մենք արդէն գրեել ենք, որ ոչ ոք, այդ թւում՝ ԵԱՀԿ-ն Մինսկի խմբի փակման ժամանակ չմէջբերեց որեւէ իրաւական փաստաթուղթ՝ ապացուցելու համար, որ Արցախեան հարցը լուծուած է, եւ որ Ղարաբաղը Ադրբեջանի մաս է կազմում: Փաշինեանը մէջբերում է Պուտինին, Պուտինը՝ Պրահայի հռչակագիրը, Թրամփը՝ Ալմայ-Աթայի հռչակագիրը, որտեղ Արցախը չի յիշատակուել, Ալիեւը՝ ռազմական լուծման արդիւնքները, իսկ ԵԱՀԿ-ն՝ կողմերի «կամաւոր» որոշումը՝ չեղեալ համարելու Մինսկի խմբի մանդատը:
Բայց չնայած այս ամէնիբ, Ղարաբաղեան հարցը յամառօրէն հրաժարւում է փակուել:
Ակնյայտ է, որ իրաւական հիմքերի բացակայութեան դէպքում Ղարաբաղեան հարցը պարբերաբար կբարձրանայ բոլոր բանակցութիւններում: Եւ Ադրբեջանն ամէնից լաւ գիտի դա՝ «դիւանագիտական ուղիներով» Ռուսաստանին փոխանցելով «Բաքուի դիրքորոշումը՝ Ադրբեջանի Ղարաբաղեան տարածաշրջանի հարցը քաղաքական շահարկումներում օգտագործելու անընդունելիութեան, ինչպէս նաեւ նման գործելակերպը դադարեցնելու անհրաժեշտութեան վերաբերեալ»:
Ըստ Ադրբեջանի ԱԳՆ-ի՝ այն պնդումը, որ «Ղարաբաղեան տարածաշրջանը Ադրբեջանի անբաժանելի մասն է», հիմնուած է ոչ թէ որեւէ պետութեան որոշման, այլ իրենց պատմութեան, միջազգային իրաւունքի եւ արդարադատութեան վրայ»:
«Ես կրկին կցանկանայի յիշեցնել ռուսական կողմին, որ ոչ մի երկիր, այդ թւում՝ Ռուսաստանի Դաշնութիւնը, երբեք կասկածի տակ չի դրել Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականութիւնը, այդ թւում՝ Ղարաբաղի տարածաշրջանը», – հաղորդում է ադրբեջանական APA-ն՝ յղում անելով երկրի ԱԳՆ յայտարարութեանը։
Ինչպիսի պատասխան կփոխանցի Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարութիւնը Բաքուին դիւանագիտական ուղիներով, անյայտ է։
