— Ներկայացուցիչներ Ամօ, Շերման եւ Թայթըս կը գլխաւօրէն նախաձեռնութիւնները, որ պահանջէն Ատրպէյճանի եւ Թուրքիոյ տարածաշրջանային ագրեսիոյ պատասխանատուութիւնը
ՎԱՇԻՆԳԹԸՆ, Ա.Մ.Ն. – Ներկայացուցիչներու տան արտաքին գործոց յանձնախումբը այսօր ընդունեց Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբի (ANCA) կողմէ աջակցուած փոփոխութիւններ՝ 2026 թուականի Արտաքին գործոց նախարարութեան լիազօրութեան օրինագիծին (H.R.5300) մէջ։ Փոփոխութիւնները պարտաւորեցուցին Արտաքին գործոց նախարարութիւնը՝ ապահովելու հայ ռազմագերիներու ազատ արձակումը, պաշտպանելու հայկական կրօնական եւ մշակութային ժառանգութիւնը եւ աջակցելու բռնի տեղահանուած Արցախցիներու վերադարձի իրաւունքին։ Յանձնախումբը նաեւ հաստատեց փոփոխութիւն մը, որով պահանջուեցաւ համապարփակ զեկոյց Թուրքիոյ տարածաշրջանային ապակայունացնման գործունէութեան մասին։
«Չնայած բոլոր փորձերուն՝ մոռցնելու Արցախը, լքելու գերիները եւ անտեսելու մեր սուրբ վայրերը, Ներկայացուցիչներու տան արտաքին գործոց յանձնախումբը՝ երկկուսակցական հիմքով, այսօր յստակ դիրքորոշում ունեցաւ հայերու վերադարձին, գերիներու ազատ արձակման եւ մեր քրիստոնէական սուրբ վայրերու պաշտպանութեան օգտին», – ըսաւ ANCA-ի գործադիր տնօրէն Արամ Համբարեան։ «Մենք պիտի շարունակէնք պայքարիլ ցեղասպանութիւնը նորմալացնելու եւ էթնիկ զտումը օրինականացնելու փորձերուն դէմ, որովհետեւ այդ մէկը միայն կը հրահրէ նոր ցեղասպանութիւններ եւ նոր զտումներ»։
Ներկայացուցիչ Գէյպ Ամօ (Դեմոկրատ – Ռոտ Այլընտ), որուն փոփոխութիւնը ընդունուեցաւ երկկուսակցական աջակցութեամբ, իր ելոյթին ընթացքին ընդգծեց խաղաղութեան համաձայնագրով չլուծուած հրատապ խնդիրները․ «Հայկական կրօնական եւ պատմական վայրերը կը շարունակէն կործանուիլ։ Հայ ռազմագերիներ դեռ պահուած են Ատրպէյճանի մէջ։ Աւելի քան 120,000 հայ փախստականներ դեռ չէն կրնար ապահով կերպով վերադառնալ իրենց տները Լեռնային Ղարաբաղի մէջ»։ Ան աւելցուց․ «Իմ փոփոխութիւնս պիտի ապահովէ, որ մենք շարունակէնք խաղաղութեան ճանապարհով՝ պարտադրելով Արտաքին գործոց նախարարին պաշտպանել հայկական ժառանգութիւնը եւ սրբավայրերը, ազատ արձակել հայ ռազմագերիները եւ ապահովել փախստականներու անվտանգ վերադարձը»։
Տեսանիւթը հասանելի է այստեղ՝
Յանձնախումբը քննարկեց նաեւ երկու հայանպաստ փոփոխութիւններ, ներկայացուած Կոնգրեսական հայկական խմբակցութեան համանախագահ, Ներկայացուցիչ Պրէտ Շերմանի (Դեմոկրատ – Կալիֆորնիայ) կողմէ։ Առաջին փոփոխութիւնը (№97) նպատակ ունէր վերացնել նախագահի արտօնութեան իրաւունքը 907-րդ բանաձեւի հարցով՝ վերականգնելով Կոնգրեսի արգիլանքը ամերիկեան ռազմական օգնութեան տրամադրման Ատրպէյճանին։ «907-րդ բանաձեւը տարէցտարի շրջանցուեցաւ տարբեր վարչակազմերու կողմէ, անկախ այն բանից, թէ ի՛նչ կը կատարեր Ատրպէյճանի բռնապետութիւնը։ Ժամանակն է, որ Կոնգրեսը ընդունի այդ իրականութիւնը», – ըսաւ Շերման։ Ան ընդգծեց․ «Մենք ականատես եղանք էթնիկ զտման, մշակութային ցեղասպանութեան, եկեղեցիներու կործանման, մինչ գերիները տակաւին կը պահուին։ Կը հրաւիրեմ իմ գործընկերները քուէարկելու այս փոփոխութեան օգտին»։ Չնայած փոփոխութիւնը մերժուեցաւ 26–24 ձայներով, ան առաջին անգամ ստացաւ յանձնախումբի բոլոր դէմոկրատ անդամներու միաձայն աջակցութիւնը։ Հանրապետական Մայքլ Լաուլըր (Նյու Եօրք) եւ Քրիս Սմիթ (Նյու Ճըրզի) խզուեցան իրենց կուսակցութեան դիրքորոշումէն եւ աջակցեցան փոփոխութեան։
Տեսանիւթը հասանելի է այստեղ՝
Շերմանի երկրորդ փոփոխութիւնը պիտի արգիլէր ԱՄՆ Միջազգային Զարգացման Ֆինանսաւորման Կորպորացիային ֆինանսաւորել Թուրքիոյ եւ Ատրպէյճանի ծրագիրները, մինչեւ Թուրքիան չուերացնէ Հայաստանի դէմ իր շրջափակումը եւ Ատրպէյճանը չազատ արձակէ բոլոր հայ գերիները։ «Չպէտք է զարգացնենք Թուրքիոյ տնտեսութիւնը, քանի դեռ ան կը շարունակէ շրջափակումը։ Չպէտք է զարգացնենք Ատրպէյճանի տնտեսութիւնը, քանի դեռ ան չի ազատած իր բոլոր հայ գերիները», – ըսաւ Շերման։ Թէեւ առաջարկը չընդունուեցաւ, nevertheless Հանրապետականներ Մայքլ Լաուլըր եւ Քիթ Սելֆ (Տեխաս), Միջին Արեւելքի եւ Եւրոպայի ենթայանձնախումբերու նախագահները, հրապարակայնօրէն ընդունեցան վարչակազմին անհրաժեշտ գործողութիւններու կարիքը։
Տեսանիւթը հասանելի է այստեղ՝
Յանձնախումբը նաեւ հաստատեց Ներկայացուցիչ Դինայ Տայթըսի (Դեմոկրատ – Նեւատայ) առաջարկը, որով Արտաքին գործոց նախարարութենէն կ՛պահանջուի մանրամասն զեկոյց՝ Թուրքիոյ կողմէ ռուսական S-400 հրթիռային համակարգերու օգտագործման մասին։ Ներկայացուցիչ Պրէտ Շնայտըր (Դեմոկրատ – Իլինոյս) իր աջակցական ելոյթին մէջ նշեց․ «Այս համակարգի գործարկումը ՆԱԹՕ-ի օդանաւերու կողքին կը վտանգէ զգայուն տեղեկութիւնները, ներառեալ՝ F-35-ի անտեսանելիութեան եւ էլեկտրոնային ստորագրութեան մասին տուեալները։ S-400-ը տեղ չունի ՆԱԹՕ-ի տարածքին։ Եթէ Թուրքիան կը ուզէ ապացուցել, որ վստահելի դաշնակից է, նախ պէտք է հեռացնէ այդ համակարգը»։
Տեսանիւթը հասանելի է այստեղ՝
Ե՛ւ H.R.5300, Արտաքին գործոց նախարարութեան լիազօրութեան օրինագիծը, ե՛ւ H.R.5299 ընդունուեցան յանձնախումբէն դուրս գալէն ետք եւ պիտի ներկայացուին Ներկայացուցիչներու տան լիագումար նիստին քննարկման համար։
