Հայ-Ամերիկեան թանգարանը Հայոց ցեղասպանութեան յիշատակի օրը նշում է հանդիսաւոր պահով։
Առաջին անգամ, արտաքին ճակատամասի կառուցումն աւարտելուց յետոյ, թանգարանը ուրբաթ, 2026 թուականի ապրիլի 24-ին, կը լուսաւորի շէնքը՝ ի յիշատակ 1.5 միլիոն հայերի, որոնք համակարգուած կերպով կոտորուեցին Օսմանեան կայսրութեան կողմից 1915–1923 թուականներին։ Այս անդրանիկ լուսաւորումը հանդիսանում է թանգարանի ճանապարհի որոշիչ հանգրուան՝ տեսլականից դէպի իրականութիւն, կառոյց, որ ձեւաւորւում է ոչ միայն իր տեսքով, այլեւ, աւելի կարեւոր՝ իր առաքելութեամբ։
Թանգարանը կը պարուրուի կարմիրով՝ մի գոյն, որ կրում է յիշողութեան ծանրութիւնը եւ գոյատեւման զարկը։ Կարմիրը արտացոլում է անմեղ կեանքերի թափուած արիւնը, սակայն նաեւ բոցավառում է դիմադրողականութեամբ, շարունակականութեամբ եւ մի ժողովրդի անխորտակելի ոգով, որ հրաժարուեց ջնջուելուց։ Դա գոյն է, որ չի խամրում լուռ։ Այն պնդում է։ Այն յիշում է։
«Կարմիրի մէջ մենք յիշում ենք։ Լոյսի մէջ՝ շարունակւում։ Այս լուսաւորումը արտացոլում է մեր առաքելութիւնը՝ յիշողութիւնը վերածելու կրթութեան, պահպանելու մեր անցեալի ճշմարտութիւնը եւ ապահովելու, որ ապագայ սերունդները այն կրէն առաջ՝ գիտակցութեամբ եւ նպատակով»,— յայտարարեց գործադիր նախագահ Պերճ Կարապետեան։ «Երբ շէնքը շողում է, այն վերածւում է աւելին, քան ճարտարապետութեան։ Այն դառնում է փարոս։ Այն ազդանշան է, որ յիշողութիւնը կենդանի է, ճշմարտութիւնը՝ յարատեւ, եւ որ նոյնիսկ խաւարի մէջ գոյութիւն ունի անյետանալու մերժում»։
Այս առաջին լուսաւորումը նշանաւորում է եւ՛ յարգանքի տուրք, եւ՛ մի շեմք դէպի նոր փուլ՝ տեսանելիութեան, ներկայութեան եւ նպատակի համար Հայ-ամերիկեան թանգարանի կեանքում։ Որպէս զարգացող հաստատութիւն՝ թանգարանը վերահաստատում է իր նուիրուածութիւնը անցեալը պատուելու կրթութեան, մշակութային պահպանման եւ պատմութիւնների միջոցով, որոնք շարունակւում են փոխանցել այն ձայները, որոնք պատմութիւնը փորձեց լռեցնել։
