ԲՐԻՒՍԵԼ, 17 սեպտեմբերի, 2026 թ․ — ՀՅԴ Եւրոպայի Հայ դատի գրասենեակը (EAFJD) բաց նամակ է յղել Հարաւային Կովկասում Եւրոպական Միութեան յատուկ ներկայացուցիչ (ԵՄՅՆ) Մագդալենա Գրոնոյին՝ «խոր հիասթափութիւն» յայտնելով վերջինիս մասնակցութեանը Ադրբեջանի կառավարութեան կազմակերպած շրջայցին դէպի Լեռնային Ղարաբաղ։
Բաց նամակում ՀՅԴ Եւրոպայի Հայ դատի գրասենեակի նախագահ Գասպար Կարապետեանը խստօրէն դատապարտում է եւրոպացի պաշտօնեաների մասնակցութիւնը Բաքուի բեմադրուած ցուցադրութեանը՝ նշելով․ «Ինձ համար, որպէս ԵՄ 13 անդամ պետութիւններում յանձնախմբեր ունեցող եւրոպական հասարակական կազմակերպութեան նախագահ եւ պարզապէս որպէս եւրոպացի քաղաքացի, ով հաւատում է, որ մարդկային արժանապատուութիւնն անձեռնմխելի է, ցաւալի էր ականատես լինել, թէ ինչպէս բարձրաստիճան եւրոպացի դիւանագէտները դարձան Բաքուի աւտորիտար ռեժիմի կողմից մանրակրկիտ մշակուած ներկայացման մասնակից»։
Կարապետեանն ընդգծում է, որ տարբերութիւն կայ դիւանագիտական շփումների եւ պետական մակարդակով իրականացուող պատմական ռեւիզիոնիզմի (պատմութեան աղաւաղման) հանդիսատես դառնալու միջեւ.
«Մենք լիովին ընդունում ենք, որ ԵՄ յատուկ ներկայացուցիչը պէտք է շփուի բոլոր կողմերի հետ, եւ որ տարածաշրջանին անմիջականօրէն ծանօթանալը կարեւոր է։ Այնուամենայնիւ, էական տարբերութիւն կայ տեղում իրողութիւններին անաչառ կերպով ականատես լինելու եւ Ադրբեջանի կազմակերպած քարոզչական այցին մասնակցելու միջեւ։ Կարելի է իրավիճակին ծանօթանալ՝ առանց վիրաւորելու այն ժողովրդի արժանապատուութիւնը, որն ընդամէնը երեք տարի առաջ բռնի տեղահանուեց՝ ենթարկուելով սովի եւ շրջափակման»,– նշում է Կարապետեանը։
Նամակը յատկապէս քննադատում է այն, թէ ինչպէս նման քարոզչական միջոցառումները Բաքուին թոյլ են տալիս «գործիքայնացնել Եւրոպական Միութեանը՝ իր իրականացրած էթնիկ զտումն օրինականացնելու նպատակով»։ Կարապետեանն անդրադառնում է եւրոպացի պաշտօնեաների մտահոգիչ վարքագծին, երբ նրանք հրճուանքով պարում էին Ադրբեջանի կառավարութեան կողմից կազմակերպած խնջոյքին՝ ընդամէնը երեք տարի առաջ հայաթափուած Արցախում, եւ շեշտում, որ նման վարքագիծը, անկախ անհատական դիտաւորութիւնից, անխուսափելիօրէն քաղաքական կշիռ է կրում։
«Ինչ վերաբերում է տարածաշրջանի պատմութեանը եւ դրա մշակութային ժառանգութեան ակունքներին, մենք համոզուած ենք, որ այն բացայայտելու անկեղծ ցանկութեան դէպքում կան բազմաթիւ անաչառ պատմական վկայութիւններ։ Յուսով ենք, որ այս առումով Ձեր կողմից առկայ է անկեղծ հետաքրքրութիւն»,– նշւում է նամակում։
Զգուշացնելով հիմնարար սկզբունքներն ու մարդկային արժանապատուութիւնն անտեսող կարճատես քաղաքականութեան դէմ՝ Կարապետեանը եզրափակում է․ «Մենք ընդունում ենք, որ ԵՄ-ն տնտեսական եւ քաղաքական շահեր ունի Ադրբեջանում։ Այնուամենայնիւ, դիւանագիտութիւնը, որտեղ զոհաբերւում են ոչ միայն սկզբունքները, այլեւ մարդկային արժանապատուութիւնը, արագ վերածւում է յանցակցութեան։ Աւելին, տուեալ պահին կարող է թուալ, թէ Ալիեւի ռեժիմին հաճոյանալն օգնում է դրուած նպատակներին հասնելու ճանապարհին։ Սակայն այս մօտեցումը կարճատես է եւ յարգանք վաստակելու լաւագոյն յենքը չէ, նոյնիսկ այն կողմի մօտ, ում փորձում են հաճոյանալ»։
ՀՅԴ Եւրոպայի Հայ դատի գրասենեակը վերահաստատում է ԵՄՅՆ-ի հետ կառուցողականօրէն համագործակցելու իր պատրաստակամութիւնը, սակայն պնդում է, որ այցելութեան լրջութիւնն ու խորհրդանշական բնոյթը հաշուի առնելով՝ բաց եւ ուղղակի երկխօսութիւնն անհրաժեշտութիւն է։
