Արագածոտնի թեմի եկեղեցական դասը հանդէս է եկել յայտարարութեամբ
Մենք՝ Հայաստանեայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու Արագածոտնի թեմում ծառայող ներքոստորագրեալ եկեղեցականներս, հարկ ենք համարում հրապարակայնօրէն արտայայտել մեր անհամաձայնութիւնն ու լուրջ մտահոգութիւնը Արմաւիրի մարզի առաջին ատեանի ընդհանուր իրաւասութեան դատարանի կողմից ընդունուած այն միջանկեալ որոշումների վերաբերեալ, որոնցով մէզ փաստացի պարտադրւում է որպէս հոգեւոր հովիւներ ճանաչելու Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի կողմից կարգալոյծ հռչակուած նախկին Տ․Արամ քհն․Ասատրեան եւ Տ․քհն․ Թադէ Թախմազեան քահանաներին, որոնք եկեղեցական կանոնների համաձայն՝ այլեւս աշխարհական անձինք են՝ Ստեփան (Ասատրեան) եւ Արամայիս (Թախմազեան) իրենց նախկին անուններով։
Յայտարարում ենք, որ դատարանի որոշումներն անհամատեղելի են եկեղեցական կանոնական կեանքի, մեր քահանայական (եկեղեցական) կոչման եւ ծառայութեան հետ։ Եկեղեցու կողմից Քահանայի իշխանութիւնը շնորհւում է ձեռնադրութեամբ եւ օծմամբ։ Եւ այդ տվչական իշխանութիւնը կարող է գործել միայն Եկեղեցու հետ հաղորդութեան, կանոնական եւ վարդապետական ծիրից ներս՝ հնազանդ եւ հաւատարիմ մնալով Սուրբ Եկեղեցու եւ Սուրբ Հայրերի աւանդութեանը եւ քահանայական ուխտին։
Իսկ երբ քահանան խախտում է իր ուխտը եւ Եկեղեցու (իրաւասու եկեղեցական իշխանութեան) կողմից կարգալոյծ է հռչակւում եւ զրկուելով քահանայական կարգից, շնորհից, օծումից ձեւից եւ նշանից՝ դասւում է աշխարհականների շարքին (Բարսղի «Գիր կանոնական»)։ Այսինքն՝ ամբողջապէս զրկւում է քահանայական իշխանութիւնը իրականացնելու իրաւունքից։ Այդ իրողութիւնը չի կարող փոփոխուել որեւէ աշխարհիկ որոշմամբ:
Քահանայի առաքելութիւնը նախ եւ առաջ հւուական հոգեւոր ծառայութիւն է, որն ինքնին եւ՛ նուիրապետական աստիճան է եւ՛ կանոնական լիազօրութիւն եւ Եկեղեցու իշխանութեան կողմից ընդունուած վիճակ։
Միաժամանակ ընդգծում ենք, ոչ միայն կրօնական, վարդապետական, այլեւ խորապէսհոգեւոր եւ բարոյական կողմը։ Ուստիքահանայական ծառայութիւնը հիմնուած է խղճի ազատութեան, հաւատքի, եկեղեցական կարգի հանդէպ հնազանդութեան եւ հաւատարմութեան վրայ։
Որեւէ դատարան կամ աշխարհիկ իշխանութիւն իրաւասու չէ պարտադրել քահանային դրժելու ուխտը, հնազանդութիւնն ու հաւատարմութիւնը եւ ենթարկուելու ստեղծուած մի այնպիսի իրավիճակի, որը հակասում է քահանայական կարգին,խղճին, դաւանանքին եւ եկեղեցաբանական սկզբումնքներին։ Այդպիսով դատական միջանկեալ որոշումների եւ մեր խղճի, դաւանանքի ու համոզմունքի ազատութեան իրաւունքի միջեւ առկայ է լուրջ անհամատեղելիութիւն։
Խղճի եւ դաւանանքի ազատութիւնը մերերկրում երաշխաւորուած է սահմանադրական եւ իրաւական նորմերով, եւ որեւէ որոշում չպէտք է միջամտի եւ խաթարի հոգեւորականի կամ շարքային բարեպաշտ հաւատացեալի հոգեւոր կեանքին, ազատ ընտրութեանը եւ ծառայողական պատասխանատուութեանը։
Հայաստանի Հանրապետութեան օրէնսդրութիւնը, ինչպէս նաեւ «Մարդու իրաւունքների եւ հիմնարար ազատութիւնների պաշտպանութեան մասին» Կոնուենցիան երաշխաւորում են Հայաստանեայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու ինքնակառավարման իրաւունքը: Պետութիւնն, ըստ օրէնքի, չի կարող միջամտել Եկեղեցու ներքին կեանքին:
Հայաստանեայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու ինքնակառավարման տիրոյթին են առնչւում նաեւ հոգեւորականին կարգալոյծ հռչակելու, հոգեւոր պաշտօնի նշանակելուկամ հոգեւոր պաշտօնից ազատելու հարցերը: Այս տիրոյթում պետական իշխանութեան միջամտութիւնը եւ աշխարհիկ անձանց հոգեւորականի կեղծ կարգավիճակ շնորհելը յանգեցնելու է Սուրբ Խորհուրդների եւ նուիրական սրբութիւնների հանդէպ անարգալից վերաբերմունքի եւ պղծութեան:
Հետեւաբար, նկատի առնելով վերոնշեալ յիմարար սկզբունքները, յայտարարում ենք, որ մերկողմից դատարանի որոշումների իրականացումը առարկայօրէն դառնում են անկարելի՝ անհնարինութեան հիմքով, քանի որ այն հակասում է Եկեղեցու կանոնական կարգինեւ Աստծոյ եւ մեր հաւատաւոր ժողովրդի հանդէպ ձեռնադրութեամբ ստանձնած մեր սրբազան պարտաւորութեանը։
Հակառակ մեր հանդէպ գործադրուող տարատեսակ ճնշումների՝ չենք ընդունելու աշխարհիկ իշխանութեան կողմից որեւէ հակաեկեղեցական եւ հակաօրինական պարտադրանք, որը մէզ մղելու է դէպի հակականոնական ընթացքների, դէպի ուխտազանցութիւն եւ սրբապղծութիւն, որով եւ մեղսակից ենք դարձնում հաւատացեալ հօտին։
Տեր Շնորհք աբեղայ Պալոյեան
Տեր Մկրտիչ քահանայ Երանեան
Տեր Եղիշէ քահանայ Բարսեղեան
Տեր Մանուկ քահանայ Զեյնալեան
Տեր Սարգիս քահանայ Սարգսեան
Տեր Հայկ քահանայ Քոչարեան
Տեր Նարեկ քահանայ Սարգսեան
Տեր Փառէն քահանայ Առաքելեան
Տեր Մուշէ քահանայ Վահանեան
Տեր Հովել քահանայ Օհանեան
Տեր Սեւակ քահանայ Սարիբեկեան
Տեր Համբարձում քահանայ Դանիելեան
Տեր Զորայր քահանայ Կարապետեան
Տեր Ղեւոնդ քահանայ Գափոյեան
Տեր Հայկ քահանայ Սահակեան
Տեր Վազգէն քահանայ Հովհաննիսեան
Տեր Վրթանես քահանայ Բաղալեան
Տեր Մաղաքիայ քահանայ Գեւորգեան
Տեր Օշին քահանայ Հայրապետեան
Տեր Մխիթար քահանայ Ահարոնեան
Տեր Մեսրոպ քահանայ Օհանեան
Տեր Նշան քահանայ Թովմասեան
Մայր Եղիսաբեթ Մելետլեան
Արտակ սարկաւագ Սաֆարեան
Վահագն սարկաւագ Ստեփանեան
Արագածոտնի թեմ
