Փոխել վարչապետին, ոչ թէ Սահմանադրութիւնը

Փոխել վարչապետին, ոչ թէ Սահմանադրութիւնը

ՀԱԿ փոխնախագահ Լեւոն Զուրաբեանը գրում է․

«ՓՈԽԵԼ ՎԱՐՉԱՊԵՏԻՆ, ՈՉ ԹԷ ՍԱՀՄԱՆԱԴՐՈՒԹԻՒՆԸ

Նոր Սահմանադրութիւն ընդունելու Ալիեւի պահանջը ոչ մի հիմնաւորում, բացի հայ ժողովրդին նուաստացնելու եւ Հայաստանի ներքին կառավարումն Ադրբեջանի բացարձակ ազդեցութեան տակ դնելու նպատակներից, չունի։

1. 1995 թուականին ընդունուած ՀՀ Սահմանադրութիւնը յղում է կատարում Անկախութեան հռչակագրին՝ օգտագործելով հետեւեալ բառակապակցութիւնը՝ «հիմք ընդունելով Հայաստանի անկախութեան մասին հռչակագրում հաստատագրուած հայոց պետականութեան հիմնական սկզբունքները եւ համազգային նպատակները»։ Այսինքն՝ Սահմանադրութիւնը հիմք է համարում ոչ թէ Անկախութեան հռչակագիրը որպէս ամբողջական տեքստ, այլ նրա 12 կէտերում հաստատագրուած «հիմնական սկզբունքները եւ համազգային նպատակները», որոնք որեւէ կերպ չեն առնչւում վերամիաւորման մասին որոշման հետ։

Իսկ վերամիաւորման որոշման յղումը հռչակագրում կատարուած էր հետեւեալ պատճառով. Հայաստանը յայտարարում էր Խորհրդային Միութիւնից անկախանալու իր մտադրութեան մասին՝ Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար մարզի հետ միացեալ տարածքով։ Բացի դրանից՝ պէտք է ապահովուէր քուէարկութեան լեգիտիմութիւնը, քանի որ հէնց վերամիաւորման որոշման հիմքով Գերագոյն խորհրդի 260 պատգամաւորից 10-ը ներկայացնում էին Արցախը։

Այսպիսով, ՀՀ Սահմանադրութիւնը որեւէ կերպ չի հաստատում վերամիաւորման մասին որոշումը որպէս իրաւական նորմ։

2. Կայ եւս մէկ կարեւոր հանգամանք։ Պէտք չէ մոռանալ, որ վերամիաւորման որոշման եւ հռչակագրի ընդունման ժամանակ մենք դեռ գործում էինք Խորհրդային Միութեան իրաւական համակարգի մէջ։

1991 թուականին, դեռ ԽՍՀՄ-ի լուծարումից առաջ, Խորհրդային Միութեան Սահմանադրական վերահսկողութեան կոմիտէն, որը ԽՍՀՄ-ում Սահմանադրական դատարանի դերն էր կատարում, չեղեալ համարեց ե՛ւ Հայաստանի եւ Լեռնային Ղարաբաղի վերամիաւորման որոշումը, ե՛ւ Ադրբեջանի Գերագոյն խորհրդի որոշումը Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար մարզի լուծարման մասին։

Այսինքն՝ զուտ ձեւական իրաւական տեսանկիւնից վերամիաւորման մասին որոշումը կորցրել է իրաւական ուժը եւ անգամ տեսականօրէն չի կարող իրաւական նորմ լինել անկախ Հայաստանի Սահմանադրութեան մէջ։

Իրականում, առանց Անկախութեան հռչակագրի նոր Սահմանադրութեան ընդունման փոխարէն, Նիկոլ Փաշինեանը պէտք է ընդամէնը իր ունեցած պարզ մեծամասնութեամբ չեղեալ համարէր անցեալում ընդունուած երկու որոշում.

1. ԱՊՀ ստեղծման մասին 1992 թուականի Ալմա-Աթայի հռչակագիրը Հայաստանը վաւերացրել է 10 վերապահումով, որոնցից, մասնաւորապէս, հետեւում է, որ Հայաստանը ճանաչում է Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականութիւնը՝ առանց Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար մարզի տարածքի։

2. 1992 թուականին յատուկ որոշմամբ Հայաստանի խորհրդարանը Հայաստանի Հանրապետութեան համար անընդունելի է «համարել միջազգային կամ ներպետական ցանկացած փաստաթուղթ, որտեղ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութիւնը նշուած կը լինի Ադրբեջանի կազմում»։

Այդ երկու իրաւական նորմերը գործում են մինչ այսօր, եւ Արցախն Ադրբեջանին յանձնող որեւէ փաստաթուղթ ստորագրելու համար Նիկոլ Փաշինեանը նախեւառաջ պարտաւոր է հասնել նրան, որ Ազգային ժողովն ուժը կորցրած ճանաչի այս իրաւական նորմերը (հռչակագրի դէպքում խօսքը վերապահումներն ուժը կորցրած ճանաչելու մասին է)։

Առանց դա անելու Նիկոլ Փաշինեանի ստորագրութիւնն Արցախն Ադրբեջանին յանձնելու ակտի տակ կը լինի Սահմանադրութեան խախտում, քանի որ կը հակասի ժողովրդավարական իշխանութեան բարձրագոյն մարմնի որոշմանը։

Հիմա, փոխանակ այս պարզ քայլերով հանգուցալուծելու խնդիրը, Փաշինեանը տրուել է Ալիեւի թելադրանքին։

Հետեւաբար, յանուն Հայաստանի անկախութեան եւ ինքնիշխանութեան, մենք պէտք է փոխենք ոչ թէ Սահմանադրութիւնը, այլ այսօրուայ վարչապետին»։

Share