Վահէ Յովհաննիսեան
«Այլընտրանքային նախագծեր» խումբ
Այսօրուայ մեր իրականութիւնը, կարծում եմ, ամենաճիշտը բնութագրւում է «փակուղի» բառով։ Համատարած, համընդհանուր փակուղի։ Քաղաքական, ներքին, արտաքին քաղաքական, արժէքային, գաղափարական, բարքերի, պատկերացումների, լուծումների։ Իշխանական, ընդդիմադիր, հանրային, կենցաղային եւ այլն։
Ոչ մի լուծում չի երեւում, որեւէ ուղղութեամբ որեւէ բնականոն լուծում չի նշմարւում։ Ռուսաստան, Արեւմուտք, ԹՐԻՓՓ, տնտեսութիւն, թանկացումներ, սահմանազատում, հանրաքուէ, արտահերթ ընտրութիւններ, Սահմանադրութիւն եւ այլն, եւ այլն։
Բոլորս՝ ամբողջ պետութեամբ, ժամանակ ենք ձգում։ Դա իրավիճակային մտածողութիւն է, բայց ոչ՝ պետական։ Իշխանութիւնը փակուղու պատճառով բանտարկում է ընդդիմախօսներին, ընդդիմութիւնը, գտնուելով ահռելի ճնշումների տակ, չի կարողանում արդիւնաւէտ գործել, հանրութեան մտածող հատուածն իր անելիքը չի տեսնում, փակուել է իր մէջ, հասարակութեան զգալի մասը վայելում է ժամանակաւոր հանդարտ կենցաղը։
Իսկապէս, եթէ մեր խնդիրն իրար ոչնչացնելն է եւ վերջում բոլորով միասին աղէտ դիմաւորելը, ապա այս ընթացքն իդէալական է։ Իսկ եթէ այնուամենայնիւ մեր խնդիրը երկիրը փակուղուց հանելն է, բարդ ու կարեւոր լուծումներ գտնելը եւ ռիսկերը քայլ առ քայլ նուազեցնելը, ապա բոլորից պահանջւում է բոլորովին այլ մտածողութիւն, այլ գործունէութիւն եւ համակեցութեան այլ՝ մարդավայել կանոններ։ Հակառակ պարագայում որեւէ բարդ հարցի լուծում չունենք։ Երկիրը մտել է համապարփակ փակուղի։
Չի կարող ներքին համերաշխութեան գաղափարը հնչեցնող Ծառուկեանը լինել անազատութեան մէջ, ու երկրում լինի բնականոն մթնոլորտ։ Դա աբսուրդ է։
Հետեւաբար, փակուղուց դուրս գալու առաջին քայլը պէտք է լինի քաղաքական եւ պետական գործիչների՝ օր առաջ ազատ արձակումը։ Ծառուկեանը, Քոչարեանը, Կարապետեանը, Թեւանեանը, Աշոտեանը, Գրիգորեանը, հետապնդուող հոգեւորականները եւ բոլոր քաղբանտարկեալները պէտք է օր առաջ վերադառնան բնականոն կեանք՝ երկրում ներքին համերաշխութեան եւ քաղաքական մտքի, հանդուրժողականութեան մթնոլորտի ձեւաւորման ուղղութեամբ առաջին քայլն անելու համար։
Այդ մարդկանց ազատ արձակումից յետոյ պէտք է սկսուի բոլոր բարդ հարցերի լուրջ քննարկումը՝ լուծում գտնելու նպատակով։ Այդ լուծումները «այո» կամ «ոչ» պարզունակ ձեւակերպումների մէջ չեն։ Լուծումները բարդ են, քանի որ խնդիրներն են բարդ։
Միւս տարբերակով՝ երկիրը տանելու են աղէտի, որին առնչուելու են բոլորը։ Բոլորը՝ առանց բացառութեան։
